Park Południowy. Analiza historyczno-przyrodnicza

W związku z prowadzeniem prac pielęgnacyjnych w Parku Południowym podjęliśmy się próby przeanalizowania historycznych planów dotyczących kompozycji i doboru gatunkowego na w.w. terenie. Zależy nam na najlepszej i zgodnej z zamysłem projektanta i sztuką ogrodniczą, pracy na tak cennym terenie. Cennym nie tylko pod kątem historycznym, ale również (i może dla niektórych przede wszystkim) przyrodniczym.

1.Lokalizacja Parku Południowego (Prt sc SIP Wrocławski)

  • południowa cześć Wrocławia, dzielnica Krzyki. Park od północy graniczy z ul.Kutnowską, od wschodu z ul.Sudecką od zachodu z ul.Powstańców Sląskich, południową część zamyka nasyp kolejowy ze wzgórzem Bendera przed nim
  • powierzchnia: 25,8 ha

2.Plan Parku Południowego 1927r

  • styl krajobrazowy (aczkolwiek wejście główne zaplanowane było w sposób regularny, geometryczny i symetryczny)
  • zaprojektowany od podstaw przez planistę ogrodów miejskich Hugona Richtera
  • stanowi część klinowo-pierścieniowego układu zieleni (promieniście ułożone kliny zieleni, połączone są za pomocą koncentrycznie (wzgl.starego miasta) ułożonych pasów. Zapewniają one ciągłość zieleni oraz połączenie ze strefą podmiejską, co jest korzystne dla miejskiego mikroklimatu oraz znajdującej się tu flory i fauny

3.Źródło: www.wroclaw.pl

  • park posiada ogromne wartości historyczne, krajobrazowe i przyrodnicze (bogata szata roślinna, rzadkie i egzotyczne okazy drzew)
  • atrakcyjna, dobrze zaprojektowana kompozycja przestrzenna

Plac lipowy

symetryczne 3 rzędowe nasadzenia drzew z otwartą osią widokową poprowadzoną z drewnianego tarasu na staw

 

  • system alejek swobodny, linia prowadzona po łuku. Alejki prowadzone tak aby możliwe było obejście parku dookoła jak i dotarcie do najciekawszych zakątków wewnątrz założenia z uwzględnieniem mijanych po drodze osi i punktów widokowych. Liczne ławki pozwalające na odpoczynek i podziwianie z ich punktu okolicznych polach i ciekawych kompozycji (atrakcyjnych o każdej porze roku). System alejek przechodzi przez dwa mostki rozmieszczone po przeciwnych stronach stawu

 

 

 

 

 

 

 

 

4. Od lewej: fragment alejki obiegającej staw, wejście od Sudeckiej z widokiem na staw (oś widokowa podkreślona, symetrycznymi nasadzeniami oraz ławkami z jej obu stron), alejka na której bardzo ładnie widać celowość wysokich nasadzeń w kształtowaniu przejść z części nasłoneczniona-zacieniona-nasłoneczniona, wejście od Powst.Śl. przy wiadukcie (na zdjęciu widoczna nawierzchnia i rabata w kształcie koła – alejki rozchodzą się promieniście)

 

 

 

 

  • jednym z bardzo dobrych punktów widokowych jest taras Landsberga, wzniesiony na planie półkola z wykonanymi z betonu charakterystycznymi  tralkami i balustradą. Za tarasem znajduje się prostokątny  gazon z obrzeżem z cisu oraz symetrycznie posadzonym po obu stronach cyprysikiem groszkowym , oraz półkolista rabata z cisowymi obwódkami i roślinami sezonowymi wewnątrz. Całość po obu stronach obsadzona kasztanowcem białym

 

 

 

  • sztuczne ukształtowanie terenu z nasadzeniami drzew na wzniesieniach oraz przenikającymi się nawierzchniami trawiastymi optycznie powiększają przestrzeń oraz tworzą mocno wyczuwalną perspektywę

 

 

 

 

  • tworzenie kulis z drzew wokół owalnych polan nadaje im charakter wnętrz parkowych, często też służy obramowaniu/wyeksponowaniu ciekawych widoków. Ekrany te jak i przenikanie się pagórkowatych polan, tworzą głębię i swoisty klimat tak charakterystyczny dla tego typu założeń

 

 

 

 

  • symetryczne wejście od strony Powst.Śląskich o geometrycznych układach nasadzeń z zaakcentowaną za pomocą drzew (platan klonolistny, żywotnik olbrzymi) osią główną

 

 

 

 

  • w południowej części parku usypano sztuczną górkę tworząc w ten sposób Wzgórze Bendera. Na jej szczycie powstała altana na wzór chińskich budowli. Obsadzono ją drzewami i krzewami (głównie cisem) pozostawiając (z pozycji siedzącego w altanie), ‚okno widokowe’ na pobliską polanę. W celu zachowania leśnego charakteru tego miejsca, pomiędzy nasadzenia, w luźnej rozstawie, wprowadzono głazy oraz roślinność okrywową: konwalie majową, bodziszek, paprocie oraz skupiny różaneczników

 

 

5. Projekt pawilonu ogrodowego ‚Richard Pluddemann, 1894r’ ABMW Brak.Syg.

  • w 1995r Park Południowy został wpisany do rejestru zabytków
  • w 2000r przeprowadzono działania rewaloryzacyjne, polegające na odtworzeniu pierwotnego układu kompozycyjnego, oraz obiektów architektonicznych, wprowadzeniu soliterów na obrzeżach polan w postaci: lipy szerokolistnej (Tilia platyphyllos), plantana klonolistnego (Platanus x hispanica), buka pospolitego (Fagus sylvatica), dębu czerwonego (Qurecus rubra), dębu szypułkowego (Quercus robur)

  • w parku znajdują się 2 place zabaw: mały (bliżej wejścia od ul.Powstańców Śląskich) oraz duży (bliżej wejścia od ul.Waligórskiego). Większy plac zabaw wytyczony został na planie owalu, ogrodzony i otoczony alejką oraz obsadzony dookoła lipą drobnolistną (Tilia cordata)

Naszym celem jest ochrona kompozycji krajobrazowo-architektonicznej Parku Południowego z zachowaniem gatunków zgodnych z pierwotnym założeniem. O dendroflorze Parku Południowego w swoje rozprawie doktorskiej pisała w 2001r p.Elżpieta Szopińska. Zawiera on wykaz liczbowy drzew i krzewów występujących na terenie parku. Temat ten zostanie poruszony w następnym poście.

 

Bibliografia:

  1. praca zbiorowa członków Stowarzyszenie Ogrody Dolnośląskie ‚Parki i ogrody Wrocławia’, Wrocław 2009r
  2. praca zbiorowa (Iwona Bińkowska, Elżbieta Szopińska), ‚Leksykon Zieleni Wrocławia’, Wrocław 2013
  3. Iwona Bińkowska, Jerzy Ilkosz ‚Kweredna historyczna Parku Południowego we Wrocławiu’, Wrocław 1998

Brak możliwości komentowania